آزمون بخش ۱: مبانی

این آزمون شش درس بخش «مبانی» را می‌سنجد. جواب هر سؤال همان لحظه با توضیح نشان داده می‌شود و نتیجه‌ات در همین مرورگر ذخیره می‌شود (پیشرفت من).

؟ آزمون بخش ۱

خط #!/usr/bin/env bash در اول اسکریپت چه می‌کند؟
اسکریپتی بدون مجوز اجرا را با کدام دستور اجرا می‌کنی؟
اسکریپتی از ویندوز آمده و ./script.sh خطای ‘bash\r’: No such file or directory می‌دهد. علت؟
اسکریپتی دستور cd /tmp دارد. بعد از ./script.sh پوشه‌ی ترمینال تو چه می‌شود؟
کد خروج اسکریپتی که دستور وسطش خطا داده ولی دستور آخرش echo done است چیست؟
کدام انتساب در Bash درست است؟
file="my report.txt" و دستور rm $file چه می‌کند؟
name="report" و echo "$name_final" چه چاپ می‌کند؟
echo $((7 / 2)) چه چاپ می‌کند و چرا؟
month=08 و echo $((month + 1)) چه می‌شود؟
برای ساخت اسم backup-2026-10-04.tar.gz با تاریخ امروز کدام درست است؟
در ./backup.sh /data "my dir" مقدار $# چند است؟
برای پاس‌دادن همه‌ی آرگومان‌ها به یک دستور دیگر، بدون خراب‌شدن آرگومان‌های دارای فاصله، چه می‌نویسی؟
echo "Ali 30" | read name age و بعد echo $name چه می‌دهد؟
چرا رمز را نباید به‌صورت آرگومان به اسکریپت داد؟
در Bash، if دقیقاً چه چیزی را می‌سنجد؟
نتیجه‌ی [[ 9 > 10 ]] چیست؟
در [[ 1 -eq 1 ]] && false || echo "C" آیا C چاپ می‌شود؟
if grep -q root /nonexistent; then ... else ... fi وقتی فایل وجود ندارد کدام شاخه را اجرا می‌کند؟
در case، شاخه‌ی *) را کجا می‌گذاری و چرا؟
الگوهای case از چه نوع‌اند؟
for f in *.jpg وقتی هیچ jpg ای در پوشه نیست چه می‌شود؟
چرا for i in {1..$n} کار نمی‌کند؟
کدام الگو یک فایل را خط‌به‌خط و بدون دست‌کاری فاصله‌ها و بک‌اسلش‌ها می‌خواند؟

🏁 چالش: جعبه‌ابزار مدیر سیستمسخت

با همه‌ی آنچه در این بخش آموختی، اسکریپت toolbox.sh را بنویس؛ ابزاری با سه زیردستور:

۱. ./toolbox.sh count <پوشه>: تعداد فایل‌های معمولی پوشه را چاپ کند (فقط خود پوشه، نه زیرپوشه‌ها). اگر آرگومان نبود، پیام راهنما روی stderr و کد خروج ۱؛ اگر پوشه وجود نداشت، پیام خطا و کد خروج ۲. ۲. ./toolbox.sh stamp <پوشه>: هر فایل .txt آن پوشه را با پیشوند تاریخ امروز تغییر نام بدهد (a.txt ← 2026-10-04-a.txt)؛ نام‌های دارای فاصله هم کار کنند، فایلی که قبلاً پیشوند تاریخ دارد دست نخورد، روی فایل موجود رونویسی نشود، و در پایان تعداد تغییر نام‌ها را چاپ کند. ۳. ./toolbox.sh disk [آستانه]: اگر درصد پر بودن / از آستانه (پیش‌فرض ۸۰) بیشتر بود، WARNING چاپ کند و با کد ۱ تمام شود، وگرنه OK و کد ۰. آستانه‌ی غیرعددی ← خطا و کد ۲. ۴. هر زیردستور ناشناخته (یا بدون زیردستور): راهنما روی stderr و کد خروج ۱. ۵. ثابت کن همه‌ی مسیرها (موفق و خطا) را اجرا کرده‌ای و کد خروج هر کدام همان است که گفتیم. ۶. همه‌چیز را پاک کن.

راهنمایی

ساختار: command="$1"; shift; case "$command" in count) ... ;; stamp) ... ;; disk) ... ;; *) ... ;; esac. برای count: find "$1" -maxdepth 1 -type f | wc -l. برای stamp: shopt -s nullglob، for f in *.txt، الگوی [0-9][0-9][0-9][0-9]-[0-9][0-9]-[0-9][0-9]-* در یک case داخلی و mv -- "$f" "$today-$f". برای disk: df --output=pcent / | tail -n 1 | tr -dc '0-9' و اعتبارسنجی با [[ $threshold =~ ^[0-9]+$ ]].

راه‌حل

mkdir -p ~/bashlab/quiz1 && cd ~/bashlab/quiz1
cat > toolbox.sh <<'EOF'
#!/usr/bin/env bash
# toolbox.sh: a tiny sysadmin toolbox
# Usage: ./toolbox.sh count <dir> | stamp <dir> | disk [threshold]

command="$1"
shift

case "$command" in
    count)
        if [[ $# -ne 1 ]]; then
            echo "Usage: $0 count <dir>" >&2
            exit 1
        fi
        if [[ ! -d $1 ]]; then
            echo "Error: '$1' is not a directory" >&2
            exit 2
        fi
        total=$(find "$1" -maxdepth 1 -type f | wc -l)
        echo "$1 has $total files"
        ;;
    stamp)
        if [[ $# -ne 1 || ! -d $1 ]]; then
            echo "Usage: $0 stamp <dir>" >&2
            exit 1
        fi
        cd "$1" || exit 1
        today=$(date +%F)
        renamed=0
        shopt -s nullglob
        for f in *.txt; do
            case "$f" in
                [0-9][0-9][0-9][0-9]-[0-9][0-9]-[0-9][0-9]-*) continue ;;
            esac
            if [[ -e "$today-$f" ]]; then
                echo "skip (target exists): $f"
                continue
            fi
            mv -- "$f" "$today-$f"
            ((renamed++))
        done
        echo "renamed $renamed files"
        ;;
    disk)
        threshold="${1:-80}"
        if [[ ! $threshold =~ ^[0-9]+$ ]]; then
            echo "Error: threshold must be a number" >&2
            exit 2
        fi
        usage=$(df --output=pcent / | tail -n 1 | tr -dc '0-9')
        if (( usage > threshold )); then
            echo "WARNING: / is ${usage}% full (limit ${threshold}%)"
            exit 1
        fi
        echo "OK: / is ${usage}% full (limit ${threshold}%)"
        ;;
    *)
        echo "Usage: $0 count <dir> | stamp <dir> | disk [threshold]" >&2
        exit 1
        ;;
esac
EOF
chmod +x toolbox.sh
mkdir -p docs && touch docs/a.txt "docs/my notes.txt" docs/b.md docs/2026-01-01-old.txt
echo "== count"
./toolbox.sh count docs; echo "کد: $?"
./toolbox.sh count; echo "کد: $?"
./toolbox.sh count nowhere; echo "کد: $?"
echo "== stamp"
./toolbox.sh stamp docs; echo "کد: $?"
ls docs
./toolbox.sh stamp docs; echo "کد: $?"
echo "== disk"
./toolbox.sh disk; echo "کد: $?"
./toolbox.sh disk 3; echo "کد: $?"
./toolbox.sh disk abc; echo "کد: $?"
echo "== unknown"
./toolbox.sh frobnicate; echo "کد: $?"
./toolbox.sh; echo "کد: $?"
echo "== پاک‌سازی"
cd ~ && rm -rf ~/bashlab

== count
docs has 4 files
کد: 0
Usage: ./toolbox.sh count <dir>
کد: 1
Error: 'nowhere' is not a directory
کد: 2
== stamp
renamed 2 files
کد: 0
2026-01-01-old.txt
2026-10-04-a.txt
2026-10-04-my notes.txt
b.md
renamed 0 files
کد: 0
== disk
OK: / is 6% full (limit 80%)
کد: 0
WARNING: / is 6% full (limit 3%)
کد: 1
Error: threshold must be a number
کد: 2
== unknown
Usage: ./toolbox.sh count <dir> | stamp <dir> | disk [threshold]
کد: 1
Usage: ./toolbox.sh count <dir> | stamp <dir> | disk [threshold]
کد: 1
== پاک‌سازی