این آزمون درسهای بخش «اسکریپت حرفهای» را میسنجد: مدیریت خطا، getopts، دیباگ و کیفیت کد و پروژهی بکاپ و سلامت سرور. جواب هر سؤال همان لحظه با توضیح نشان داده میشود و نتیجهات در همین مرورگر ذخیره میشود (پیشرفت من).
اسکریپتی بدون set -e وسط کار یک cp ناموفق دارد و آخرش echo done است. cron چه کدی میبیند؟
جواب درست: ۰، چون کد خروج اسکریپت کد آخرین دستور است
خطاهای وسط اسکریپت بدون set -e یا exit صریح پنهان میمانند.
با set -e، کدام خط اسکریپت را متوقف میکند؟
جواب درست: grep -q x f (تنها، وقتی پیدا نکند)
شکست در شرط if/while و قبل از || «بررسیشده» است و اسکریپت را نمیبندد.
pg_dump db | gzip > db.gz با set -e اجرا شد و pg_dump شکست خورد ولی اسکریپت ادامه داد. چه چیزی جا افتاده؟
جواب درست: set -o pipefail
بدون pipefail کد pipe کد آخرین عضو (gzip) است.
اسکریپتی با set -u پیام «DEBUG: unbound variable» میدهد ولی DEBUG باید اختیاری باشد. راهحل؟
جواب درست: ${DEBUG:-} برای خواندن متغیر اختیاری
${var:-} مقدار خالی میدهد، بدون خطا.
count=0 و ((count++)) در اسکریپتی با set -e بیصدا آن را میبندد. چرا؟
جواب درست: count++ مقدار قبلی (۰) را برمیگرداند و (( 0 )) کد ۱ دارد
((++count)) یا count=$((count + 1)) یا ((count++)) || true.
اولین خط تابع cleanup که با trap ... EXIT اجرا میشود، چه باید باشد و چرا؟
جواب درست: local status=$? تا کد خروج اسکریپت قبل از عوض شدن با دستورهای بعدی ذخیره شود
هر دستور بعدی $? را بازنویسی میکند.
اسکریپتی با Ctrl+C متوقف شد، trap EXIT اجرا شد ولی داخلش $? صفر بود. چطور کد درست (۱۳۰) را داخل trap ببینی؟
جواب درست: trap "exit 130" INT (و trap "exit 143" TERM) کنار trap EXIT
trap سیگنال با exit صریح، کد درست را به trap EXIT میدهد.
trap "echo error at $LINENO" ERR همیشه خط ۱ را گزارش میدهد. چرا؟
جواب درست: با کوتیشن دوتایی $LINENO موقع تعریف trap باز شد؛ کوتیشن تکی بنویس
متن trap را در کوتیشن تکی بنویس تا موقع اجرا باز شود.
trap ERR خطای داخل تابعها را گزارش نمیکند. کدام گزینه را فراموش کردهای؟
جواب درست: -E (errtrace)
set -Eeuo pipefail.
رشتهی گزینههای getopts برای «-h و -v فلگ، -o مقدار میخواهد، پیام خطا را خودم مینویسم» کدام است؟
جواب درست: ":hvo:"
: اول یعنی حالت بیصدا و : بعد از o یعنی مقدار.
بعد از حلقهی getopts، $1 هنوز -v است. چه چیزی جا افتاده؟
جواب درست: shift $((OPTIND - 1))
گزینههای خواندهشده را باید کنار گذاشت تا عملوندها در $@ بمانند.
کاربر ./tool.sh -o -v file زده (مقدار -o جا افتاده). با "vo:" نتیجه چیست؟
جواب درست: -v بهعنوان مقدار -o گرفته میشود
مقدارهایی را که با - شروع میشوند در اعتبارسنجی رد کن.
در case یک حلقهی getopts، شاخهی ?) اول آمده و همهی گزینهها «ناشناخته» گزارش میشوند. اصلاح؟
جواب درست: آن را آخر بگذار یا \?) بنویس؛ ? در الگوی case یعنی هر یک کاراکتر
\?) فقط با خود علامت ? جور میشود.
getopts کدام را پشتیبانی نمیکند؟
جواب درست: --output DIR
گزینهی بلند را با حلقهی دستی while/case یا getopt (util-linux) بخوان.
پیام راهنمای -h باید کجا چاپ شود و با چه کدی تمام شود؟
جواب درست: stdout، کد ۰ (چون کاربر خودش خواسته)
با ورودی غلط: پیام روی stderr و کد ۲.
bash -n script.sh بدون خطا تمام شد. کدام نتیجه درست است؟
جواب درست: فقط نحو درست است؛ اسم دستور غلط و باگ منطقی را نمیگیرد
بعد از bash -n، shellcheck بزن.
در خروجی bash -x خط «+ rm -f reports/Monthly 'Reports/*.log'» را میبینی. مشکل چیست؟
جواب درست: متغیر مسیر کوتیشن نداشته و در فاصله دو تکه شده؛ دومی هم با هیچ فایلی جور نشده
"$dir"/*.log درست است.
میخواهی در trace کنار هر خط، اسم فایل و شمارهی خط هم باشد. چه میکنی؟
جواب درست: PS4='+ ${BASH_SOURCE}:${LINENO}: ' (با کوتیشن تکی)
PS4 پیشوند خطهای trace است و موقع چاپ هر خط باز میشود.
shellcheck برای cd $dir دو هشدار میدهد. کدامها؟
جواب درست: SC2086 (کوتیشن) و SC2164 (cd بدون بررسی شکست)
cd "$dir" || exit.
تابعی که خروجیاش با $(...) گرفته میشود، یک echo "DEBUG ..." دارد و داده خراب شده. راهحل؟
جواب درست: echo "DEBUG ..." >&2
$(...) فقط stdout را میگیرد.
چرا در پروژه، آرشیو را در یک پوشهی موقت کنار مقصد میسازیم و نه در /tmp؟
جواب درست: تا mv روی همان فایلسیستم و آنی باشد؛ بین دو دیسک، mv در واقع کپی است و فایل نیمهکاره ممکن است دیده شود
mktemp -d -p "$dest".
flock -n 9 بعد از exec 9> lockfile. چه برتریای بر فایل قفل دستی (noclobber) دارد؟
جواب درست: قفل را سیستمعامل نگه میدارد و با مرگ پروسه، حتی kill -9، خودکار آزاد میشود
فایل قفل دستی بعد از kill -9 میماند و باید دستی پاکش کرد.
چرخش بکاپ با find "$dest/" -mtime +7 -delete. بزرگترین خطر چیست و چطور جلویش را میگیری؟
جواب درست: اگر dest خالی باشد از / پاک میکند؛ set -u، اعتبارسنجی مسیر مطلق و غیرخالی، -maxdepth 1 و الگوی اسم دقیق، و آزمایش با -n
همیشه اول با dry run (-print بدون -delete) ببین.
lx-health -q در cron هر ۵ دقیقه اجرا میشود و MAILTO تنظیم شده. کی ایمیل میآید؟
جواب درست: فقط وقتی مشکلی هست، چون با -q در حالت سالم چیزی چاپ نمیشود
cron فقط وقتی خروجی غیرخالی باشد ایمیل میفرستد.
با همهی آنچه در این بخش آموختی، ابزار logrot.sh را بنویس:
Usage: logrot.sh [-h] [-v] [-n] [-k DAYS] LOGDIR۱. رابط: getopts با حالت بیصدا؛ -k (پیشفرض ۷، فقط عدد ۱ تا ۳۶۵)؛ -n اجرای آزمایشی؛ -v چاپ هر قدم؛ -h راهنما (stdout، کد ۰)؛ ورودی غلط: پیام روی stderr و کد ۲؛ پوشهی ناموجود: کد ۳.
۲. کار: هر فایل *.log که بیش از یک روز از آخرین تغییرش گذشته را با gzip فشرده کند، و هر *.log.gz قدیمیتر از DAYS روز را پاک کند. با -n فقط بگوید چه میکرد.
۳. ایمنی: set -Eeuo pipefail؛ trap ERR که خط و دستور شکستخورده را روی stderr بگوید؛ قفل با flock (کد ۷۵ اگر نسخهی دیگری در حال اجراست).
۴. کیفیت: shellcheck بدون هیچ هشداری.
۵. روی یک پوشهی آزمایشی با فایلهای قدیمی و جدید (با touch -d) اول با -n -v و بعد واقعی اجرایش کن.
راهنمایی
ساختار درس پروژه را دنبال کن: پیشفرضها، تابع usage و die_usage، حلقهی getopts، shift $((OPTIND - 1))، اعتبارسنجی، قفل (exec 9> "$lock"; flock -n 9 || ...)، و بعد دو حلقهی while IFS= read -r f; do ...; done < <(find ...). برای «بیش از یک روز»: -mtime +0. برای -v یک تابع say بنویس که فقط در حالت verbose چاپ کند؛ و دقت کن [[ $verbose == true ]] && echo ... بهعنوان آخرین دستور تابع، با set -e مشکلساز است (از if استفاده کن).
راهحل
mkdir -p ~/bashlab/quiz3 && cd ~/bashlab/quiz3cat > logrot.sh <<'EOF'#!/usr/bin/env bash# logrot.sh: compress old logs and delete very old compressed logs# Usage: logrot.sh [-h] [-v] [-n] [-k DAYS] LOGDIR# Exit codes: 0 ok, 1 error, 2 usage error, 3 LOGDIR not found, 75 already runningset -Eeuo pipefail
readonly PROG=logrot.shkeep=7verbose=falsedry_run=false
usage() { cat <<USAGEUsage: $PROG [-h] [-v] [-n] [-k DAYS] LOGDIR
Compress *.log files older than one day and delete *.log.gzfiles older than DAYS days (default: $keep).
-k DAYS keep compressed logs for DAYS days (1-365) -n dry run: only show what would happen -v print every step -h show this helpUSAGE}die_usage() { echo "$PROG: $*" >&2; echo "try '$PROG -h'" >&2; exit 2; }say() { if [[ $verbose == true ]]; then echo "$PROG: $*" fi}trap 'echo "$PROG: line $LINENO: \"$BASH_COMMAND\" failed" >&2' ERR
while getopts ":hvnk:" opt; do case $opt in h) usage; exit 0 ;; v) verbose=true ;; n) dry_run=true ;; k) keep=$OPTARG ;; \?) die_usage "unknown option -$OPTARG" ;; :) die_usage "-$OPTARG needs a value" ;; esacdoneshift $((OPTIND - 1))
(( $# == 1 )) || die_usage "expected exactly one LOGDIR"[[ $keep =~ ^[0-9]+$ ]] || die_usage "-k must be a number, got '$keep'"(( keep >= 1 && keep <= 365 )) || die_usage "-k must be 1-365, got $keep"dir=$1if [[ ! -d $dir ]]; then echo "$PROG: '$dir' is not a directory" >&2 exit 3fi
exec 9> "$dir/.logrot.lock"if ! flock -n 9; then echo "$PROG: another instance is running" >&2 exit 75fi
compressed=0while IFS= read -r f; do if [[ $dry_run == true ]]; then echo "dry run: would compress $f" else gzip -- "$f" say "compressed $f" fi compressed=$((compressed + 1))done < <(find "$dir" -maxdepth 1 -type f -name '*.log' -mtime +0 | sort)
deleted=0while IFS= read -r f; do if [[ $dry_run == true ]]; then echo "dry run: would delete $f" else rm -f -- "$f" say "deleted $f" fi deleted=$((deleted + 1))done < <(find "$dir" -maxdepth 1 -type f -name '*.log.gz' -mtime +"$keep" | sort)
echo "$PROG: $compressed compressed, $deleted deleted (dry run: $dry_run)"EOFchmod +x logrot.shshellcheck logrot.sh && echo "shellcheck: clean"mkdir -p logsecho "today" > logs/app.logecho "yesterday" > logs/app-1.log && touch -d "2 days ago" logs/app-1.logecho "old" > logs/app-20.log && gzip logs/app-20.log && touch -d "20 days ago" logs/app-20.log.gzecho "recent" > logs/app-3.log && gzip logs/app-3.log && touch -d "3 days ago" logs/app-3.log.gzecho "=== -n -v:"./logrot.sh -n -v logsecho "=== اجرای واقعی:"./logrot.sh -v logsls logsecho "=== ورودیهای غلط:"./logrot.sh -k 0 logs; echo "کد خروج: $?"./logrot.sh nothing; echo "کد خروج: $?"./logrot.sh -x logs; echo "کد خروج: $?"shellcheck: clean=== -n -v:dry run: would compress logs/app-1.logdry run: would delete logs/app-20.log.gzlogrot.sh: 1 compressed, 1 deleted (dry run: true)=== اجرای واقعی:logrot.sh: compressed logs/app-1.loglogrot.sh: deleted logs/app-20.log.gzlogrot.sh: 1 compressed, 1 deleted (dry run: false)app-1.log.gzapp-3.log.gzapp.log=== ورودیهای غلط:logrot.sh: -k must be 1-365, got 0try 'logrot.sh -h'کد خروج: 2logrot.sh: 'nothing' is not a directoryکد خروج: 3logrot.sh: unknown option -xtry 'logrot.sh -h'کد خروج: 2چرا say با if نوشته شد و نه [[ ... ]] && echo؟ چون وقتی verbose خاموش است، شکل کوتاه با کد ۱ تمام میشود و چون آخرین دستور تابع است، کد تابع ۱ میشود و set -e اسکریپت را میبندد (درس مدیریت خطا). فایل app.log امروز تغییر کرده، پس فشرده نشد؛ app-3.log.gz سه روزه است و با پیشفرض ۷ روز ماند.