این آزمون چهار درس بخش «ساختارمند نوشتن» را میسنجد. جواب هر سؤال همان لحظه با توضیح نشان داده میشود و نتیجهات در همین مرورگر ذخیره میشود (پیشرفت من).
تابعی با echo یک عدد چاپ میکند و با return ۰ تمام میشود. نتیجهی تابع را چطور در متغیر میگیری؟
جواب درست: x=$(تابع)
$(...) خروجی چاپشده را میگیرد؛ $? فقط کد خروج است.
متغیری که داخل تابع (بدون local) مقدار میگیرد، بعد از پایان تابع چه میشود؟
جواب درست: سراسری میماند و میتواند متغیر همنام بیرون را خراب کند
هر متغیر داخل تابع را local کن (حتی شمارندهی حلقه).
چرا local out=$(false) کد خروج false را پنهان میکند؟
جواب درست: $? کد خروج خودِ local را نشان میدهد؛ باید local out و بعد در خط جدا out=$(false) نوشت
ShellCheck این را SC2155 مینامد.
داخل تابعی exit 1 نوشتهای. اثرش چیست؟
جواب درست: کل اسکریپت بسته میشود، چون تابع در همان پروسهی شل اجرا میشود
برای برگشت از تابع return؛ در die() عمداً exit میگذاریم.
تابع inc شمارندهی سراسری cnt را زیاد میکند. بعد از v=$(inc)، cnt چه میشود؟
جواب درست: تغییر نمیکند؛ $(...) در پروسهی فرزند اجرا میشود
برای تغییر متغیر بیرونی، تابع را مستقیم صدا بزن.
تابع hi را در اسکریپت تعریف کردهای و bash -c hi (فرزند) آن را نمیشناسد. راهحل؟
جواب درست: export -f hi
تابعها بهصورت پیشفرض به فرزندها نمیرسند.
arr=(a b c) و echo $arr چه چاپ میکند؟
جواب درست: a (فقط عضو اول)
$arr یعنی ${arr[0]}؛ برای همهی عضوها "${arr[@]}".
files=("my report.txt" "a.txt") و دستور cp "${files[@]}" backup/ چند آرگومان مبدأ میدهد؟
جواب درست: ۲ (هر عضو یک آرگومان)
کوتیشن دور "${arr[@]}" عضوها را سالم نگه میدارد.
روی آرایهی سهعضوی unset 'arr[1]' میزنی. ${!arr[@]} چه میدهد؟
جواب درست: 0 2 (سوراخ میماند)
arr=("${arr[@]}") دوباره اندیسها را پیوسته میکند.
اگر declare -A را فراموش کنی و بنویسی m[apple]=1; m[banana]=2 چه میشود؟
جواب درست: آرایهی ساده میشود و هر دو کلید اندیس ۰ هستند؛ فقط آخری میماند
بیصدا غلط است؛ همیشه declare -A.
کدام روش برای ساختن آرایه از خطهای یک فایل (حتی خطهای دارای فاصله) درست است؟
جواب درست: mapfile -t arr < file
روش اول در فاصلهها میشکند.
p=/var/log/app.log.gz و echo ${p##*/} چه چاپ میکند؟
جواب درست: app.log.gz
## بلندترین پیشوند تا آخرین / را برمیدارد (معادل basename).
برای سه کاراکتر آخر s از ${s:-3} استفاده کردهای و کل رشته برمیگردد. چرا و راهحل؟
جواب درست: :- یعنی «مقدار پیشفرض»؛ برای برش از انتها باید ${s: -3} (با فاصله) نوشت
فاصله قبل از عدد منفی برش را از مقدار پیشفرض جدا میکند.
تفاوت ${v:-d} و ${v-d}؟
جواب درست: با دونقطه، اگر v خالی هم باشد پیشفرض میآید؛ بدون آن فقط وقتی v تعریفنشده است
${v:=d} است که مقدار را در v هم میریزد.
for f in *.txt; do mv $f ${f%.txt}.md; done با فایل «my notes.txt» چه میشود؟
جواب درست: بدون کوتیشن در فاصله میشکند و mv چهار آرگومان میگیرد و خطا میدهد؛ باید "$f" و "${f%.txt}.md"
همیشه کوتیشن دور گسترشها.
چرا ${s/[0-9]+/N} «یک یا چند رقم» را عوض نمیکند؟
جواب درست: چون الگو wildcard است نه regex و + یک کاراکتر معمولی است
با shopt -s extglob میتوان +([0-9]) نوشت.
کدام یک $uri را در متن here-doc عیناً نگه میدارد؟
جواب درست: <<'EOF'
جداکنندهی کوتیشندار هیچ گسترشی انجام نمیدهد؛ یا بدون کوتیشن و با \$uri.
چرا sudo cat > /etc/app.conf <<EOF با Permission denied شکست میخورد؟
جواب درست: علامت > را شل خودِ تو (بدون root) قبل از sudo اجرا میکند؛ باید sudo tee نوشت
sudo tee /etc/app.conf > /dev/null <<EOF.
<<-EOF دقیقاً چه چیزی را از ابتدای خطها برمیدارد؟
جواب درست: فقط tab
اگر ویرایشگر tab را به فاصله تبدیل کند، <<- کار نمیکند.
چرا متغیر شل را به awk با -v میدهیم و نه داخل متن برنامهی awk؟
جواب درست: چون مقدار بهصورت داده میرسد نه کد؛ وگرنه نویسههایی مثل / یا " برنامه را میشکنند
awk "/$path/" با path=/admin خطای نحوی میدهد.
برای جستوجوی متن دقیق example.ir (نقطه واقعی) در فایل با متغیر name، کدام درستتر است؟
جواب درست: grep -F "$name" file
بدون -F نقطه «هر کاراکتر» است و exampleXir هم جور میشود.
کدام دستور ویرایش درجای فایل را هم روی GNU sed (لینوکس) و هم BSD sed (macOS) یکسان انجام میدهد؟
جواب درست: sed -i.bak 's/a/b/' f
روی macOS گزینهی -i یک پسوند میخواهد؛ -i.bak در هر دو یکسان است.
با همهی آنچه در این بخش آموختی، اسکریپت sites.sh <فایل-دامنهها> <پوشهی-خروجی> را بنویس که از فهرست دامنهها، فایل تنظیمات nginx بسازد:
۱. تابعها (با local برای هر متغیر داخلشان): log سطح پیام (روی صفحه و با tee -a در build.log)، die پیام (ثبت خطا روی stderr و exit 1)، valid_domain (فقط کد خروج؛ با regex)، trim (فقط با گسترش پارامتر).
۲. فایل دامنهها را خطبهخط بخوان (while IFS= read -r)؛ هر خط را trim و حروف کوچک کن؛ کامنتها (#) و خطهای خالی را رد کن. دامنههای معتبر را در یک آرایه و نامعتبرها را در آرایهی دیگر بریز (برای نامعتبر، یک WARN ثبت کن).
۳. برای هر دامنهی معتبر با here-doc فایل پوشه/دامنه.conf را بساز (server_name با و بدون www.، root، و try_files $uri $uri/ =404 سالم)؛ روی فایل موجود رونویسی نکن.
۴. با یک آرایهی انجمنی تعداد دامنههای معتبر را به تفکیک پسوند (ir، com، …) بشمار و خلاصه (تعداد معتبر و نامعتبر، شمارش پسوندها مرتب) را چاپ کن.
۵. کد خروج: ۰ همهچیز درست؛ ۱ استفادهی غلط یا نبودن فایل؛ ۲ اگر دامنهی نامعتبر بود (ولی دامنههای معتبر بسازد).
۶. ثابت کن فایلهای ساختهشده را خود nginx میپذیرد (nginx -t با یک پوشش حداقلی) و در پایان همهچیز را پاک کن.
راهنمایی
ساختار: چهار تابع بالای فایل؛ بررسی آرگومانها با [[ $# -eq 2 ]] || die ...؛ حلقهی while IFS= read -r line; do line="$(trim "${line,,}")"; [[ -z $line || $line == \#* ]] && continue; ...; done < "$domains_file". برای پسوند: ${domain##*.} و ((per_tld[$tld]++)) بعد از declare -A per_tld. برای here-doc بدون کوتیشن، \$uri را escape کن. برای مرتبکردن کلیدها: printf '%s\n' "${!per_tld[@]}" | sort. برای nginx -t یک فایل پوششی با include پوشه/*.conf و مسیرهای موقت داخل پوشهی خودت بساز و -c و -p بده.
راهحل
mkdir -p ~/bashlab/quiz2 && cd ~/bashlab/quiz2cat > sites.sh <<'EOF'#!/usr/bin/env bash# sites.sh: build nginx server blocks from a list of domains# Usage: ./sites.sh <domains-file> <output-dir># Exit codes: 0 ok, 1 usage/missing file, 2 some domains were invalid
LOG_FILE="${LOG_FILE:-build.log}"
log() { local level="$1" shift echo "$(date '+%F %T') [$level] $*" | tee -a "$LOG_FILE"}
die() { log ERROR "$*" >&2 exit 1}
valid_domain() { [[ $1 =~ ^([a-z0-9]([a-z0-9-]*[a-z0-9])?\.)+[a-z]{2,}$ ]]}
trim() { local s="$1" s="${s#"${s%%[![:space:]]*}"}" s="${s%"${s##*[![:space:]]}"}" printf '%s' "$s"}
[[ $# -eq 2 ]] || die "usage: $0 <domains-file> <output-dir>"domains_file="$1"out_dir="$2"[[ -f $domains_file ]] || die "'$domains_file' not found"mkdir -p "$out_dir"
valid=()invalid=()declare -A per_tld
while IFS= read -r line; do line="$(trim "${line,,}")" [[ -z $line || $line == \#* ]] && continue if valid_domain "$line"; then valid+=("$line") ((per_tld[${line##*.}]++)) else invalid+=("$line") log WARN "skipping invalid domain: '$line'" fidone < "$domains_file"
for d in "${valid[@]}"; do conf="$out_dir/$d.conf" if [[ -e $conf ]]; then log WARN "$conf already exists, skipped" continue fi cat > "$conf" <<NGINXserver { listen 80; server_name $d www.$d; root /var/www/$d; location / { try_files \$uri \$uri/ =404; }}NGINX log INFO "created $conf"done
echo "--- Summary"echo "valid: ${#valid[@]}"echo "invalid: ${#invalid[@]}"for tld in $(printf '%s\n' "${!per_tld[@]}" | sort); do echo " .$tld ${per_tld[$tld]}"done
if (( ${#invalid[@]} > 0 )); then exit 2fiEOFchmod +x sites.shcat > domains.txt <<'EOF'# customersShop.Example.IR blog.example.irexample.com
bad;domain-leading.commail.example.orgEOFecho "== اجرای اول"./sites.sh domains.txt out; echo "کد خروج: $?"echo "== فایلهای ساختهشده"ls outecho "== اجرای دوم (رونویسی نکند)"./sites.sh domains.txt out 2>&1 | grep -c "already exists"echo "== خطاهای استفاده"./sites.sh; echo "کد خروج: $?"./sites.sh nofile.txt out; echo "کد خروج: $?"echo "== یکی از فایلها"cat out/shop.example.ir.confecho "== nginx -t روی همهی فایلها"mkdir -p tmp prefixcat > nginx-test.conf <<EOFpid $PWD/nginx.pid;error_log $PWD/error.log;events {}http { access_log off; client_body_temp_path $PWD/tmp/body; proxy_temp_path $PWD/tmp/proxy; fastcgi_temp_path $PWD/tmp/fastcgi; uwsgi_temp_path $PWD/tmp/uwsgi; scgi_temp_path $PWD/tmp/scgi; include $PWD/out/*.conf;}EOFnginx -t -c "$PWD/nginx-test.conf" -p "$PWD/prefix"; echo "کد خروج: $?"echo "== log"grep -c INFO build.loggrep WARN build.log | cut -c21-80 | head -n 2echo "== پاکسازی"cd ~ && rm -rf ~/bashlab== اجرای اول2026-10-04 10:50:40 [WARN] skipping invalid domain: 'bad;domain'2026-10-04 10:50:40 [WARN] skipping invalid domain: '-leading.com'2026-10-04 10:50:40 [INFO] created out/shop.example.ir.conf2026-10-04 10:50:40 [INFO] created out/blog.example.ir.conf2026-10-04 10:50:40 [INFO] created out/example.com.conf2026-10-04 10:50:40 [INFO] created out/mail.example.org.conf--- Summaryvalid: 4invalid: 2 .com 1 .ir 2 .org 1کد خروج: 2== فایلهای ساختهشدهblog.example.ir.confexample.com.confmail.example.org.confshop.example.ir.conf== اجرای دوم (رونویسی نکند)4== خطاهای استفاده2026-10-04 10:50:41 [ERROR] usage: ./sites.sh <domains-file> <output-dir>کد خروج: 12026-10-04 10:50:41 [ERROR] 'nofile.txt' not foundکد خروج: 1== یکی از فایلهاserver { listen 80; server_name shop.example.ir www.shop.example.ir; root /var/www/shop.example.ir; location / { try_files $uri $uri/ =404; }}== nginx -t روی همهی فایلهاnginx: the configuration file /home/ali/bashlab/quiz2/nginx-test.conf syntax is oknginx: configuration file /home/ali/bashlab/quiz2/nginx-test.conf test is successfulکد خروج: 0== log4[WARN] skipping invalid domain: 'bad;domain'[WARN] skipping invalid domain: '-leading.com'== پاکسازی