رفتن به محتوا

نقشه‌ی راه LoopX

از اولین مفهوم،
تا یک سرور واقعی.

۹ دوره که روی هم ساخته می‌شوند. از «مبانی» شروع کن؛ بعد از لینوکس، هر شاخه را که لازم داری انتخاب کن. هر دوره پیش‌نیازش را دقیق می‌گوید.

دوره‌ی آماده
۹ از ۹
درس منتشرشده
۱۶۵
محتوای آموزشی
۶۰ ساعت

نمای کلی

کدام دوره به کدام وصل است

هر خط یعنی «این دوره، آن یکی را پیش‌نیاز دارد». نشانگر را روی یک دوره ببر تا مسیرش روشن شود؛ بزن تا درس‌هایش را ببینی.

۴سطح بالاتر

روی هر دوره بزن تا درس‌هایش را ببینی و تیک بزنی.

ایستگاه به ایستگاه

ترتیب پیشنهادی، با جزئیات

چه یاد می‌گیری، چقدر طول می‌کشد، و در آخر هر دوره چه چیزی می‌سازی.

  1. مرحله‌ی ۱ · مقدماتی (از صفر مطلق)

    مبانی کامپیوتر و اینترنت

    قبل از هر ابزاری: کامپیوتر چطور کار می‌کند، داده و متن چطور ذخیره می‌شود، اینترنت و وب چه هستند و سرور یعنی چه.

    ~/basics
    $ man
    $ --help
    $ lscpu
    $ free -h
    
    • ۱۶ درس
    • حدود ۶ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: ندارد
    پروژه‌ی پایانی

    ردپای یک درخواست: یک وب‌سرور کوچک را روی ماشین خودت بالا بیاور و مسیر کامل یک درخواست را از نام دامنه تا پاسخ، با ابزار خودت دنبال کن.

    درس‌های این دوره
    1. چطور با LoopX یاد بگیری
    2. کامپیوتر از چه ساخته شده؟
    3. بیت، بایت و اعداد باینری
    4. متن در کامپیوتر: ASCII و UTF-8
    5. صفحه‌کلید و نمادها برای کار با ترمینال
    6. فایل، پوشه و مسیر
    7. سیستم‌عامل و برنامه‌های در حال اجرا
    8. شبکه و آدرس IP
    9. پورت، پروتکل و بسته‌ها
    10. DNS: اسم به آدرس
    11. وب و HTTP
    12. کلاینت و سرور
    13. سرور، دیتاسنتر و ابر
    14. رمز عبور، هش و رمزنگاری
    15. HTTPS و گواهی، ساده
    16. پروژه: ردپای یک درخواست
  2. مرحله‌ی ۲ · مقدماتی تا متوسط

    لینوکس از صفر

    از اولین دستور در ترمینال تا راه‌اندازی و ایمن‌کردن یک سرور واقعی.

    ~/linux
    $ uname -a
    $ cat /etc/os-release
    $ wsl --install
    $ wsl -l -v
    
    • ۳۴ درس
    • حدود ۱۴ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: مبانی
    پروژه‌ی پایانی

    راه‌اندازی یک سرور تازه: ساخت کاربر، ورود با کلید SSH، فایروال، به‌روزرسانی و یک اسکریپت بکاپ زمان‌بندی‌شده.

    درس‌های این دوره
    1. لینوکس چیست؟
    2. راه‌اندازی محیط تمرین
    3. ترمینال و shell
    4. کمک گرفتن از خود لینوکس
    5. ساختار پوشه‌های لینوکس
    6. حرکت بین پوشه‌ها
    7. ساختن، کپی، جابه‌جایی و حذف
    8. خواندن فایل‌ها
    9. ویرایش فایل با nano و vim
    10. لینک‌ها: hard link و symbolic link
    11. پیدا کردن فایل‌ها
    12. ورودی، خروجی و redirect
    13. pipe و ترکیب دستورها
    14. جستجو با grep و regex
    15. پردازش متن با sed و awk
    16. کاربرها و گروه‌ها
    17. دسترسی‌ها: خواندن، نوشتن، اجرا
    18. root و sudo
    19. دسترسی‌های ویژه
    20. پروسه‌ها
    21. سرویس‌ها با systemd
    22. منابع سیستم: دیسک، حافظه، CPU
    23. متغیرهای محیطی و تنظیمات shell
    24. ترکیب دستورها: ; و && و ||
    25. نصب برنامه با apt
    26. مبانی شبکه در لینوکس
    27. پورت‌ها و سرویس‌های شبکه
    28. SSH و کار با سرور از راه دور
    29. ترمینال ماندگار با tmux
    30. فایروال با ufw
    31. آرشیو و فشرده‌سازی
    32. زمان‌بندی کارها با cron
    33. لاگ‌ها و عیب‌یابی
    34. پروژه: راه‌اندازی یک سرور تازه
  3. مرحله‌ی ۳ · متوسط

    اسکریپت‌نویسی Bash

    کارهای تکراری را به اسکریپت تبدیل کن و سرورت را خودکار کن.

    ~/bash
    $ #!/usr/bin/env bash
    $ chmod +x script.sh
    $ ./script.sh
    $ bash script.sh
    
    • ۱۴ درس
    • حدود ۶ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: لینوکس
    پروژه‌ی پایانی

    اسکریپت بکاپ با چرخش فایل‌های قدیمی، لاگ و اعلان خطا، به‌همراه اسکریپت بررسی سلامت سرور.

    درس‌های این دوره
    1. اولین اسکریپت
    2. متغیرها و نقل‌قول
    3. ورودی و آرگومان‌ها
    4. شرط‌ها
    5. case
    6. حلقه‌ها
    7. تابع‌ها
    8. آرایه‌ها
    9. کار با رشته‌ها
    10. here-doc و پردازش متن در اسکریپت
    11. مدیریت خطا
    12. گزینه‌های خط فرمان با getopts
    13. دیباگ و کیفیت کد
    14. پروژه: بکاپ خودکار و بررسی سلامت سرور
  4. مرحله‌ی ۴ · مقدماتی تا پیشرفته

    Git و GitHub

    کنترل نسخه از اولین commit تا کار تیمی، Pull Request و CI.

    ~/git
    $ git --version
    $ git config --global user.name
    $ git config --global user.email
    $ git config --list
    
    • ۲۰ درس
    • حدود ۷ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: لینوکس
    پروژه‌ی پایانی

    شبیه‌سازی کار تیمی روی یک پروژه: branch، Pull Request، بازبینی کد، حل conflict و یک GitHub Actions که build را تست کند.

    درس‌های این دوره
    1. Git چیست؟
    2. نصب و تنظیم اولیه
    3. اولین مخزن و commit
    4. تاریخچه و تفاوت‌ها
    5. برگرداندن تغییرات
    6. فایل .gitignore
    7. branch و merge
    8. حل conflict
    9. rebase
    10. stash
    11. tag و نسخه‌گذاری
    12. مخزن راه دور
    13. اتصال به GitHub با SSH
    14. کار با GitHub
    15. Pull Request و بازبینی کد
    16. روش‌های کار تیمی
    17. GitHub Actions
    18. نجات و ابزارهای پیشرفته
    19. پشت پرده‌ی Git
    20. پروژه: شبیه‌سازی کار تیمی
  5. مرحله‌ی ۵ · مقدماتی تا پیشرفته

    داکر از صفر تا حرفه‌ای

    کانتینر، image، Compose و اجرای واقعی برنامه‌ها، با راه‌حل‌های مخصوص ایران.

    ~/docker
    $ ls -la
    $ cd
    $ sudo
    $ ps aux
    
    • ۴۳ درس
    • حدود ۱۲ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: لینوکس
    پروژه‌ی پایانی

    داکرایز کردن کامل یک اپ وب با دیتابیس و Nginx، با Compose، healthcheck، volume و image بهینه.

    درس‌های این دوره
    1. مرور سریع لینوکس برای داکر
    2. WSL2 برای کاربرهای ویندوز
    3. داکر چیست؟
    4. کانتینر در برابر ماشین مجازی
    5. معماری داکر
    6. نصب داکر
    7. تنظیم میرور برای دانلود image در ایران
    8. image و container
    9. دستورات پایه
    10. لاگ، exec و inspect
    11. پورت‌ها
    12. volume و bind mount
    13. متغیرهای محیطی
    14. پاک‌سازی و مدیریت فضا
    15. اولین Dockerfile
    16. دستورات Dockerfile
    17. CMD در برابر ENTRYPOINT
    18. لایه‌ها و کش
    19. فایل .dockerignore
    20. multi-stage build
    21. داکرایز کردن اپ Node.js
    22. داکرایز کردن اپ Python
    23. tag و push به registry
    24. شبکه در داکر
    25. DNS بین کانتینرها
    26. معرفی Docker Compose
    27. سرویس‌ها، volumeها و شبکه‌ها در Compose
    28. متغیرها و فایل env در Compose
    29. healthcheck و ترتیب اجرا
    30. دستورات کاربردی Compose
    31. پروژه: وب‌اپ + دیتابیس + Nginx
    32. محدودیت Docker Hub و راه‌حل‌ها
    33. proxy و registryهای جایگزین
    34. انتقال image بدون اینترنت
    35. کوچک کردن image
    36. امنیت پایه
    37. اسکن آسیب‌پذیری
    38. عیب‌یابی کانتینرها
    39. محدودیت منابع
    40. لاگ‌ها در داکر
    41. داکر در production
    42. بهترین شیوه‌ها و چک‌لیست نهایی
    43. پروژه‌ی پایانی
  6. مرحله‌ی ۶ · متوسط

    Nginx کاربردی

    وب‌سرور، reverse proxy، HTTPS و load balancing برای سایت‌های واقعی.

    ~/nginx
    $ nginx -v
    $ sudo apt install nginx
    $ sudo systemctl status nginx
    $ sudo nginx -t
    
    • ۱۶ درس
    • حدود ۷ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: لینوکس
    پروژه‌ی پایانی

    استقرار یک سایت استاتیک و یک API پشت Nginx با HTTPS، کش، gzip، هدرهای امنیتی و rate limiting.

    درس‌های این دوره
    1. Nginx چیست؟
    2. نصب و اجرا
    3. ساختار فایل‌های تنظیمات
    4. server block و چند سایت
    5. location و مسیرها
    6. سرو سایت استاتیک
    7. لاگ‌ها
    8. reverse proxy
    9. WebSocket
    10. HTTPS با Let's Encrypt
    11. امنیت و هدرهای امنیتی
    12. عملکرد: gzip و کش
    13. load balancing
    14. محدودسازی درخواست‌ها
    15. Nginx در داکر و Compose
    16. پروژه: استقرار کامل
  7. مرحله‌ی ۷ · مقدماتی تا متوسط

    پایتون از صفر

    اولین زبان برنامه‌نویسی: از متغیر و شرط تا فایل، تابع، کلاس و ساخت یک API کوچک.

    ~/python
    $ python3 --version
    $ python3 hello.py
    $ type()
    $ int()
    
    • ۱۰ درس
    • حدود ۳ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: مبانی
    پروژه‌ی پایانی

    یک ابزار خط فرمان و یک API کوچک با پایتون که داده را در فایل نگه می‌دارد.

    درس‌های این دوره
    1. اولین برنامه
    2. متغیر و نوع داده
    3. شرط و حلقه
    4. لیست، دیکشنری و مجموعه
    5. تابع
    6. فایل و JSON
    7. خطا، ماژول و pip
    8. کلاس و شیء
    9. یک API کوچک
    10. پروژه: ابزار و API
  8. مرحله‌ی ۸ · مقدماتی تا متوسط

    دیتابیس و SQL

    داده را درست نگه دار و بپرس: از SELECT ساده تا join، ایندکس و بکاپ، با PostgreSQL.

    ~/sql
    $ psql
    $ \l
    $ \dt
    $ SELECT
    
    • ۱۰ درس
    • حدود ۴ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: لینوکس
    پروژه‌ی پایانی

    طراحی و راه‌اندازی دیتابیس یک فروشگاه با داده‌ی نمونه، گزارش‌های SQL، ایندکس و بکاپ خودکار.

    درس‌های این دوره
    1. دیتابیس چیست؟
    2. SELECT و فیلتر
    3. افزودن، ویرایش و حذف
    4. ارتباط جدول‌ها و JOIN
    5. گروه‌بندی و گزارش
    6. طراحی جدول‌ها
    7. ایندکس و سرعت
    8. کاربر، دسترسی و امنیت
    9. بکاپ و بازیابی
    10. پروژه: دیتابیس فروشگاه
  9. مرحله‌ی ۹ · متوسط تا پیشرفته

    امنیت سرور و وب

    از دید مهاجم و مدافع: اسکن، حمله‌های رایج، سخت‌سازی و پایش، فقط روی ماشین‌های آزمایشی خودت.

    ~/security
    $ nmap
    $ ss -tlnp
    $ curl
    $ fail2ban-client status
    
    • ۱۰ درس (۲ منتشرشده)
    • حدود ۱ ساعت مطالعه
    • پیش‌نیاز: لینوکس، Nginx
    پروژه‌ی پایانی

    یک سرور آزمایشی را اسکن، حمله‌ی رایج را رویش اجرا و سپس سخت‌سازی و پایش کن.

    درس‌های این دوره
    1. مدل تهدید
    2. اسکن پورت و سرویس
    3. حمله‌های رایج وب
    4. حدس رمز و دفاع
    5. به‌روزرسانی و مدیریت secret
    6. سخت‌سازی SSH
    7. سخت‌سازی Nginx و HTTPS
    8. لاگ و پایش
    9. واکنش به حادثه
    10. پروژه: سخت‌سازی کامل