این آزمون پنج درس بخش «بستهها و شبکه» را میسنجد. جواب هر سؤال همان لحظه با توضیح نشان داده میشود و نتیجهات در همین مرورگر ذخیره میشود (پیشرفت من).
بعد از apt update چه چیزی عوض شده است؟
جواب درست: فقط فهرست بستهها (کاتالوگ) تازه شد؛ هیچ برنامهای عوض نشد
برنامهها را apt upgrade بهروز میکند؛ update فقط میگوید چه نسخههایی موجود است.
بعد از sudo apt remove nginx، فایلهای تنظیمات در /etc/nginx چه میشوند؟
جواب درست: میمانند؛ فقط apt purge آنها را هم پاک میکند
وضعیت dpkg بعد از remove برابر rc است و بعد از purge برابر un.
کدام دستور فایل یک نصبشده را به بستهاش نسبت میدهد؟
جواب درست: dpkg -S /usr/bin/ls
dpkg -S (search) از فایل به بسته؛ dpkg -L (list) از بسته به فایلها.
منبع apt را به یک میرور HTTPS تغییر دادهای و میگوید «certificate verify failed». معمولاً علت؟
جواب درست: بستهی ca-certificates نصب نیست (برای نصبش موقتاً با HTTP یا منبع رسمی)
روی imageهای کمحجم گواهیهای معتبر نیست؛ اول ca-certificates را نصب کن.
آدرس 192.168.1.37/24 یعنی…
جواب درست: ۲۴ بیت اول آدرس بخش شبکه است: همهی 192.168.1.x همشبکهاند
/24 یعنی ماسک 255.255.255.0 و ۲۵۶ آدرس.
خط default via 10.0.0.1 dev eth0 در ip route چه میگوید؟
جواب درست: هر مقصدی که در مسیرهای دیگر نبود، به gateway ی 10.0.0.1 داده شود
مسیر پیشفرض یعنی «همهی بیرونیها از gateway».
ping 1.1.1.1 جواب میدهد ولی ping example.com میگوید Name or service not known. مشکل کجاست؟
جواب درست: DNS (تبدیل اسم به IP)
اتصال IP سالم است؛ /etc/resolv.conf و سرور DNS را بررسی کن.
برای دیدن اینکه برنامهها یک اسم را به چه IP ای تبدیل میکنند (شامل /etc/hosts)؟
جواب درست: getent hosts اسم
dig و nslookup فقط DNS را میسنجند و /etc/hosts را نادیده میگیرند.
سرویسی در ss -tlnp با 127.0.0.1:5432 دیده میشود. از ماشین دیگر میتوان به آن وصل شد؟
جواب درست: نه؛ فقط خود همان ماشین (loopback)
برای دسترسی بیرونی باید روی 0.0.0.0 یا IP شبکه گوش بدهد؛ برای دیتابیسها معمولاً عمداً نمیخواهیم.
nc -zv host 80 میگوید «timed out». محتملترین علت؟
جواب درست: بستهها دور ریخته میشوند: فایروال یا مسیر (اگر برنامه نبود، Connection refused میدیدی)
refused یعنی ماشین جواب داد و پورت بسته است؛ timeout یعنی جوابی نیامد.
برنامهات میگوید «Address already in use». اول چه میزنی؟
جواب درست: ss -tlnp 'sport = :پورت' تا صاحب پورت را پیدا کنی
دو برنامه یک پورت را نمیگیرند؛ صاحب را پیدا کن و متوقفش کن یا پورت را عوض کن.
کدام فایل را روی سرور میگذاری تا با کلید وارد شوی؟
جواب درست: کلید عمومی در ~/.ssh/authorized_keys (با ssh-copy-id)
کلید خصوصی هرگز از دستگاه تو بیرون نمیرود و دسترسیاش 600 است.
ssh میگوید «WARNING: REMOTE HOST IDENTIFICATION HAS CHANGED». درستترین واکنش؟
جواب درست: بررسی اینکه سرور واقعاً عوض شده (نصب دوباره/IP تازه)؛ اگر بله ssh-keygen -R host و دوباره تأیید اثرانگشت
ممکن است حملهی مرد میانی باشد؛ اثرانگشت را با مدیر سرور بسنج.
rsync -avz proj/ dev:/tmp/x/ با rsync -avz proj dev:/tmp/x/ فرقش چیست؟
جواب درست: اسلش آخر مبدأ: محتویات proj در مقابل خود پوشهی proj در مقصد
قبل از --delete حتماً با --dry-run بسنج.
روی سرور دور قبل از sudo ufw enable مهمترین کار؟
جواب درست: ufw allow OpenSSH تا از راه دور راه ورود بماند
سیاست ufw رد کردن ورودیهاست؛ بدون قاعدهی SSH اتصالهای جدید ssh رد میشوند.
allow 80/tcp بالاتر از deny from IP to any port 80 است. آن IP چه میشود؟
جواب درست: وصل میشود؛ اولین قاعدهی منطبق برنده است (راهحل: ufw insert 1 deny ...)
استثناها را بالای قاعدهی کلی بگذار.
فرق ufw deny و ufw reject؟
جواب درست: deny بیصدا دور میریزد (timeout)؛ reject پاسخ خطا میدهد (Connection refused فوری)
برای اینترنت عمومی معمولاً deny.
چرا آزمایش فایروال را باید از یک ماشین دیگر انجام داد؟
جواب درست: ترافیک خود ماشین به خودش از loopback میگذرد و از فایروال معاف است
از خود سرور به IP همان سرور هم از lo میگذرد و قاعدهها را نمیبیند.
دو ماشین داری: سرور (با sshd و nginx) و کلاینت (لپتاپ تو). با هر چه در این بخش یاد گرفتی، سرور را آماده کن و با آزمایش از کلاینت ثابت کن:
۱. در سرور کاربر deploy را (با گروه sudo) بساز. روی کلاینت یک جفتکلید ed25519 بساز و کلید عمومی را در ~deploy/.ssh/authorized_keys سرور بگذار (با دسترسیهای درست 700 و 600؛ شبیه کاری که پنل ارائهدهندهی VPS انجام میدهد).
۲. ورود با رمز و ورود root را ببند (PasswordAuthentication no، PermitRootLogin no در یک فایل جدا در sshd_config.d)؛ با sshd -t بررسی و reload کن. ثابت کن ورود با کلید کار میکند و ورود با رمز رد میشود.
۳. فایروال: سیاست deny incoming و allow outgoing، فقط OpenSSH و 80/tcp مجاز، سپس فعال کن.
۴. از کلاینت ثابت کن: ۲۲ و ۸۰ باز، ۸۰۹۹ (یک وبسرور آزمایشی روی سرور) بسته است؛ و curl -I به nginx پاسخ 200 OK میدهد.
۵. روی سرور با ss -tlnp نشان بده کدام پروسهها گوش میدهند.
۶. همهچیز را پاک کن.
راهنمایی
کلید عمومی کلاینت را روی لپتاپ با cat بخوان، کپی کن و روی سرور (با کنسول خود ماشین، مثلاً multipass shell server) در authorized_keys بنویس. برای آزمایش بدون رمز: ssh -o BatchMode=yes. برای رد کردن کلید و امتحان رمز: ssh -o PubkeyAuthentication=no -o NumberOfPasswordPrompts=1. فایروال را فقط بعد از allow OpenSSH فعال کن.
راهحل
echo "== ۱) کاربر و کلید"# ── روی سرور ──sudo useradd -m -s /bin/bash -G sudo deployecho deploy:lab-pass | sudo chpasswd# ── روی کلاینت (لپتاپ) ──mkdir -p ~/.ssh && ssh-keygen -q -t ed25519 -N "" -C ali@laptop -f ~/.ssh/lx_challengecat ~/.ssh/lx_challenge.pub # این خط را کپی کن# ── روی سرور ──PUB='PUBKEY' # خط کپیشده را اینجا بچسبانsudo install -d -m 700 -o deploy -g deploy /home/deploy/.sshecho "$PUB" | sudo tee /home/deploy/.ssh/authorized_keys > /dev/nullsudo chown deploy:deploy /home/deploy/.ssh/authorized_keyssudo chmod 600 /home/deploy/.ssh/authorized_keyssudo ls -ld /home/deploy/.sshsudo ls -l /home/deploy/.ssh/authorized_keysecho "== ۲) بستن رمز و root"printf "PasswordAuthentication no\nPermitRootLogin no\n" | sudo tee /etc/ssh/sshd_config.d/20-challenge.conf > /dev/nullsudo sshd -t && echo "sshd -t: درست"sudo systemctl reload sshsudo sshd -T | grep -E "^(passwordauthentication|permitrootlogin) "echo "-- با کلید:"# ── روی کلاینت (لپتاپ) ──ssh -i ~/.ssh/lx_challenge -o StrictHostKeyChecking=accept-new -o BatchMode=yes deploy@$SIP 'whoami; hostname; id -nG'echo "-- با رمز (باید رد شود):"ssh -o PubkeyAuthentication=no -o NumberOfPasswordPrompts=1 -o StrictHostKeyChecking=accept-new deploy@$SIP true < /dev/null 2>&1echo "== ۳) فایروال"# ── روی سرور ──sudo ufw --force reset > /dev/nullsudo ufw default deny incoming > /dev/nullsudo ufw default allow outgoing > /dev/nullsudo ufw allow OpenSSH > /dev/nullsudo ufw allow 80/tcp > /dev/nullsudo ufw --force enablepython3 -m http.server 8099 --bind 0.0.0.0 > /dev/null 2>&1 &sleep 1echo "== ۴) آزمایش از کلاینت"# ── روی کلاینت (لپتاپ) ──nc -zv -w 2 $SIP 22 2>&1nc -zv -w 2 $SIP 80 2>&1nc -zv -w 2 $SIP 8099 2>&1curl -sI http://$SIP | head -2echo "== ۵) چه کسی گوش میدهد؟"# ── روی سرور ──sudo ss -tlnp | awk 'NR==1 || /:(22|80|8099) /' | cut -c1-110echo "== ۶) پاکسازی"sudo ufw --force reset > /dev/nullsudo rm -f /etc/ufw/*.20* /etc/ssh/sshd_config.d/20-challenge.confsudo systemctl reload sshpkill -f "[h]ttp.server 8099"sudo pkill -KILL -u deploysudo userdel -r deploysudo systemctl stop nginx# ── روی کلاینت (لپتاپ) ──rm -f ~/.ssh/lx_challenge ~/.ssh/lx_challenge.pub== ۱) کاربر و کلیدdrwx------ 2 deploy deploy 4096 Oct 4 07:18 /home/deploy/.ssh-rw------- 1 deploy deploy 92 Oct 4 07:18 /home/deploy/.ssh/authorized_keys== ۲) بستن رمز و rootsshd -t: درستpermitrootlogin nopasswordauthentication no-- با کلید:deployserverdeploy sudo-- با رمز (باید رد شود):deploy@172.17.0.4: Permission denied (publickey).== ۳) فایروالFirewall is active and enabled on system startup== ۴) آزمایش از کلاینتConnection to 172.17.0.4 22 port [tcp/ssh] succeeded!Connection to 172.17.0.4 80 port [tcp/http] succeeded!nc: connect to 172.17.0.4 port 8099 (tcp) timed out: Operation now in progressHTTP/1.1 200 OKServer: nginx/1.24.0 (Ubuntu)== ۵) چه کسی گوش میدهد؟State Recv-Q Send-Q Local Address:Port Peer Address:PortProcessLISTEN 0 5 0.0.0.0:8099 0.0.0.0:* users:(("python3",pid=12331,fd=3))LISTEN 0 4096 0.0.0.0:22 0.0.0.0:* users:(("sshd",pid=3454,fd=3),("systemd",pid=1,fd=46LISTEN 0 511 0.0.0.0:80 0.0.0.0:* users:(("nginx",pid=11895,fd=5),("nginx",pid=11894,fLISTEN 0 4096 [::]:22 [::]:* users:(("sshd",pid=3454,fd=4),("systemd",pid=1,fd=49LISTEN 0 511 [::]:80 [::]:* users:(("nginx",pid=11895,fd=6),("nginx",pid=11894,f== ۶) پاکسازی