pipe و ترکیب دستورها

توی این درس یاد می‌گیری قدرت اصلی لینوکس این است که دستورهای کوچک را مثل قطعه‌های لگو به هم وصل کنی. علامت | (pipe) خروجی یک دستور را به ورودی دستور بعدی می‌دهد. با چند دستور ساده، sort (مرتب‌سازی)، uniq -c (شمارش تکراری‌ها)، cut (برش ستون)، tr (تبدیل کاراکتر)، wc (شمارش) و xargs (تبدیل خروجی به argument)، کارهای تحلیلی بزرگ انجام می‌دهی. تمرین اصلی: از یک فایل لاگ وب‌سرور، ۱۰ آدرس IP پرتکرار را پیدا می‌کنی.

مسئله: یک ابزار برای همه‌چیز؟ نه!

در بعضی سیستم‌ها هر کار یک برنامه‌ی بزرگ با دکمه‌های بی‌شمار دارد. یونیکس راه دیگری رفت: هر برنامه یک کار را خوب انجام بدهد و برنامه‌ها بتوانند خروجی‌شان را به هم بدهند. نتیجه: به‌جای ابزار «تحلیل‌گر لاگ»، چند دستور کوچک را به هم می‌چسبانی و هر سؤالی که به ذهنت برسد جواب می‌گیری، حتی سؤالی که سازنده‌ی ابزارها فکرش را نکرده بود.

تشبیه: خط تولید کارخانه

کارخانه‌ی خط تولید: هر ایستگاه یک کار ساده انجام می‌دهد (برش، شست‌وشو، بسته‌بندی) و محصول را به ایستگاه بعدی می‌دهد. هر ایستگاه فقط می‌داند «ورودی‌ام چیست و خروجی‌ام چه باید باشد». pipe نوار نقاله بین ایستگاه‌هاست. و چون ایستگاه‌ها همزمان کار می‌کنند، نتیجه‌ی اول قبل از تمام شدن همه‌ی داده‌ها هم آماده می‌شود.

هر دستور stdout خود را از راه pipe به stdin دستور بعدی می‌دهد. دستورها همزمان اجرا می‌شوند (نه یکی پس از دیگری) و داده در جریان است.

مثال‌های عملی

برای تمرین، یک لاگ وب‌سرور نمونه (۳۰۰۰ خط، با IP های مستندسازی) می‌سازیم. (از awk فقط برای ساختن داده استفاده می‌کنم؛ در درس‌های بعد یادش می‌گیری.)

awk 'function rnd(n) { x = (x * 69069 + 1) % 4294967296; return int(x / 65536) % n }
BEGIN {
  x = 42
  split("203.0.113.5 203.0.113.5 203.0.113.5 203.0.113.5 203.0.113.5 198.51.100.7 198.51.100.7 198.51.100.7 192.0.2.44 192.0.2.44 203.0.113.9 198.51.100.23 192.0.2.8 203.0.113.77", ip, " ")
  split("200 200 200 200 200 200 301 404 404 500", st, " ")
  split("/index.html /about /api/users /api/orders /login /static/app.js /favicon.ico", pa, " ")
  for (i = 1; i <= 3000; i++)
    printf "%s - - [03/Oct/2026:12:%02d:%02d +0000] \"GET %s HTTP/1.1\" %s %d\n", ip[rnd(14) + 1], int(i / 60) % 60, i % 60, pa[rnd(7) + 1], st[rnd(10) + 1], 200 + rnd(5000)
}' > access.log
wc -l access.log
head -3 access.log

3000 access.log
203.0.113.5 - - [03/Oct/2026:12:00:01 +0000] "GET /static/app.js HTTP/1.1" 404 3077
203.0.113.5 - - [03/Oct/2026:12:00:02 +0000] "GET /api/users HTTP/1.1" 500 3204
192.0.2.44 - - [03/Oct/2026:12:00:03 +0000] "GET /favicon.ico HTTP/1.1" 200 2811

هر خط: IP، زمان، درخواست، کد وضعیت (ستون ۹: ۲۰۰ موفق، ۴۰۴ پیدا نشد، ۵۰۰ خطای سرور) و حجم پاسخ. ستون‌ها با فاصله جدا شده‌اند.

مثال ۱: اولین pipe

| خروجی دستور چپ را به ورودی دستور راست می‌دهد:

ls /etc | head -5
echo "--- تعداد آیتم‌های /etc:"
ls /etc | wc -l
echo "--- ۳ خط وسط (خط‌های 5 تا 7):"
head -n 7 access.log | tail -n 3

X11
adduser.conf
alternatives
apparmor.d
apt
--- تعداد آیتم‌های /etc:
140
--- ۳ خط وسط (خط‌های 5 تا 7):
198.51.100.23 - - [03/Oct/2026:12:00:05 +0000] "GET /index.html HTTP/1.1" 200 3611
198.51.100.23 - - [03/Oct/2026:12:00:06 +0000] "GET /api/users HTTP/1.1" 404 4617
198.51.100.7 - - [03/Oct/2026:12:00:07 +0000] "GET /static/app.js HTTP/1.1" 404 4871

در ls /etc | head -5، ls خروجی‌اش (صدها اسم) را به head می‌دهد و head فقط پنج تا را نگه می‌دارد. دستور سوم دو برنامه را برای «برش از وسط» ترکیب کرد. هر pipeline می‌تواند هر چند حلقه داشته باشد.

مثال ۲: مرتب‌سازی، `sort`

sort خط‌ها را مرتب می‌کند. پیش‌فرض: الفبایی (نه عددی!):

printf '10\n9\n100\n2\n' | sort
echo "--- sort -n (عددی):"
printf '10\n9\n100\n2\n' | sort -n
echo "--- sort -rn (عددی، معکوس):"
printf '10\n9\n100\n2\n' | sort -rn
echo "--- sort -u (مرتب و حذف تکراری):"
printf 'b\na\nb\nc\na\n' | sort -u

10
100
2
9
--- sort -n (عددی):
2
9
10
100
--- sort -rn (عددی، معکوس):
100
10
9
2
--- sort -u (مرتب و حذف تکراری):
a
b
c

بدون -n، ۱۰۰ قبل از ۲ می‌آید (مقایسه‌ی کاراکتر به کاراکتر: 1 < 2). flag های مهم: -n عددی، -r معکوس، -u یکتا، -h اعداد خوانا مثل 2K 1M (برای خروجی du -h)، -k N مرتب‌سازی بر اساس ستون N، -t X جداکننده‌ی ستون:

echo "--- مرتب‌سازی /etc/passwd بر اساس UID، بزرگ‌ترین‌ها اول (ستون 3، جداکننده :):"
sort -t: -k3 -nr /etc/passwd | head -3 | cut -d: -f1,3

--- مرتب‌سازی /etc/passwd بر اساس UID، بزرگ‌ترین‌ها اول (ستون 3، جداکننده :):
nobody:65534
ali:1001
ubuntu:1000

مثال ۳: شمارش تکراری‌ها، `uniq -c`

uniq خط‌های پشت‌سرهم یکسان را یکی می‌کند، پس ورودی باید مرتب باشد؛ -c تعداد را کنارش می‌نویسد:

echo "--- بدون sort (فقط تکرارهای پشت‌سرهم یکی می‌شوند):"
printf 'a\nb\na\na\nb\n' | uniq -c
echo "--- با sort اول:"
printf 'a\nb\na\na\nb\n' | sort | uniq -c
echo "--- فقط تکراری‌ها (-d):"
printf 'a\nb\na\nc\n' | sort | uniq -d
echo "--- فقط یکتاها (-u):"
printf 'a\nb\na\nc\n' | sort | uniq -u

--- بدون sort (فقط تکرارهای پشت‌سرهم یکی می‌شوند):
      1 a
      1 b
      2 a
      1 b
--- با sort اول:
      3 a
      2 b
--- فقط تکراری‌ها (-d):
a
--- فقط یکتاها (-u):
b
c

الگوی ثابت: sort | uniq -c برای «هر مقدار چند بار آمده». این یکی از رایج‌ترین ترکیب‌های لینوکس است.

⚡ بررسی سریع

چرا قبل از uniq معمولاً sort می‌زنیم؟

جواب درست: چون uniq فقط خط‌های پشت‌سرهم یکسان را یکی می‌کند و برای پیدا کردن همه‌ی تکراری‌ها باید یکسان‌ها کنار هم باشند — بدون sort، مثلاً a b a دو a جداگانه می‌ماند.

مثال ۴: برش ستون، `cut`

cut بخشی از هر خط را برش می‌دهد: -d جداکننده، -f شماره‌ی ستون (fields)، -c شماره‌ی کاراکتر:

echo "--- ستون ۱ (IP) از ۳ خط اول:"
head -3 access.log | cut -d' ' -f1
echo "--- ستون‌های ۱ و ۹ (IP و وضعیت):"
head -3 access.log | cut -d' ' -f1,9
echo "--- ۱۰ کاراکتر اول:"
head -2 access.log | cut -c1-10
echo "--- نام کاربرها از /etc/passwd (جداکننده :):"
cut -d: -f1 /etc/passwd | head -4

--- ستون ۱ (IP) از ۳ خط اول:
203.0.113.5
203.0.113.5
192.0.2.44
--- ستون‌های ۱ و ۹ (IP و وضعیت):
203.0.113.5 404
203.0.113.5 500
192.0.2.44 200
--- ۱۰ کاراکتر اول:
203.0.113.
203.0.113.
--- نام کاربرها از /etc/passwd (جداکننده :):
root
daemon
bin
sys

برای فایل‌هایی که ستون‌هایشان با فاصله‌ی متغیر جدا شده‌اند (مثل خروجی ps یا df) cut -d' ' درست کار نمی‌کند؛ آن‌جا از awk استفاده کن (درس بعد). دو حالت مفید دیگر: -f2- (از ستون ۲ تا آخر) و --complement.

مثال ۵: تبدیل کاراکتر، `tr`

tr (translate) کاراکتر به کاراکتر تبدیل یا حذف می‌کند. فقط از stdin می‌خواند (فایل نمی‌گیرد):

echo "hello world" | tr 'a-z' 'A-Z'
echo "--- حذف کاراکتر (-d):"
echo "شماره: 0912-345-6789" | tr -d '-'
echo "--- فشرده کردن تکرار (-s):"
echo "a     b      c" | tr -s ' '
echo "--- تبدیل فاصله به خط جدید:"
echo "one two three" | tr ' ' '\n'
echo "--- حذف کاراکتر \\r فایل ویندوزی:"
printf 'line1\r\nline2\r\n' | tr -d '\r' | od -c | head -2

HELLO WORLD
--- حذف کاراکتر (-d):
شماره: 09123456789
--- فشرده کردن تکرار (-s):
a b c
--- تبدیل فاصله به خط جدید:
one
two
three
--- حذف کاراکتر \r فایل ویندوزی:
0000000   l   i   n   e   1  \n   l   i   n   e   2  \n
0000014

کاربردهای رایج: حروف بزرگ/کوچک، حذف \r (فایل‌هایی که از ویندوز آمده‌اند)، فشرده کردن فاصله‌های اضافی، و شکستن کلمه‌ها به خط‌های جدا (برای شمارش کلمات).

مثال ۶: وضعیت کدهای HTTP

با همین ابزارها یک گزارش بساز: هر کد وضعیت چند بار آمده؟

cut -d' ' -f9 access.log | sort | uniq -c | sort -rn

سه حلقه: cut ستون وضعیت را برید، sort | uniq -c شمرد، و sort -rn از بیشترین به کمترین چید. ۲۰۰ بیشترین است (موفق)، بعد ۴۰۴ و … . یک گزارش «چند درصد خطا داریم؟» فقط یک خط دیگر لازم دارد:

total=$(wc -l < access.log)
errors=$(cut -d' ' -f9 access.log | grep -c '^[45]')
echo "خطا: $errors از $total درخواست"

خطا: 902 از 3000 درخواست

(grep را در درس بعد کامل یاد می‌گیری: grep -c '^[45]' یعنی «چند خط با ۴ یا ۵ شروع می‌شوند».)

مثال ۷: تمرین اصلی، ۱۰ آدرس IP پرتکرار

همه‌ی چیزهایی که یاد گرفتی در یک pipeline:

cut -d' ' -f1 access.log | sort | uniq -c | sort -rn | head -10

   1055 203.0.113.5
    667 198.51.100.7
    405 192.0.2.44
    230 192.0.2.8
    222 203.0.113.77
    212 203.0.113.9
    209 198.51.100.23

خط به خط: cut ستون IP، sort تا یکسان‌ها کنار هم بیایند، uniq -c تعداد، sort -rn عددی و معکوس، head -10 ده‌تای اول. اگر فقط ۳ تای اول خواسته بودی head -3؛ اگر فقط IP بدون عدد: انتهای pipeline | awk '{print $2}' (یا cut -c9-). برای دیدن مرحله‌به‌مرحله، pipeline را قطعه‌قطعه اجرا کن و خروجی هر مرحله را ببین (روش عیب‌یابی pipeline).

مثال ۸: `xargs`، خروجی را به argument تبدیل کن

بعضی دستورها (مثل rm، cp، mkdir) از stdin نمی‌خوانند؛ argument می‌خواهند. xargs ورودی‌اش را می‌خواند و آن را به argument های یک دستور تبدیل می‌کند:

mkdir -p xdemo && cd xdemo
echo "a b c" | xargs touch
ls
echo "--- هر ورودی در یک اجرا (-n 1):"
echo "x y z" | xargs -n 1 echo "پردازش:"
echo "--- جای‌گذاری با -I:"
printf 'one\ntwo\n' | xargs -I{} echo "فایل {} پردازش شد"
echo "--- ترکیب با find و wc:"
find . -type f | xargs wc -c | tail -1

a
b
c
--- هر ورودی در یک اجرا (-n 1):
پردازش: x
پردازش: y
پردازش: z
--- جای‌گذاری با -I:
فایل one پردازش شد
فایل two پردازش شد
--- ترکیب با find و wc:
0 total

xargs touch سه فایل ساخت؛ -n 1 ورودی‌ها را یکی‌یکی می‌دهد؛ -I{} جای {} را با هر ورودی پر می‌کند. خطر اسم‌های دارای فاصله:

cd xdemo
touch "my file.txt"
echo "--- بدون -0 (اسم با فاصله می‌شکند):"
find . -name "my*" | xargs ls -l 2>&1 | head -2
echo "--- درست: -print0 با xargs -0 (جداکننده‌ی NUL):"
find . -name "my*" -print0 | xargs -0 ls -l | awk '{print $9, $10}'

--- بدون -0 (اسم با فاصله می‌شکند):
ls: cannot access './my': No such file or directory
ls: cannot access 'file.txt': No such file or directory
--- درست: -print0 با xargs -0 (جداکننده‌ی NUL):
./my file.txt

xargs پیش‌فرض با فاصله و خط جدید خرد می‌کند، پس my file.txt دو argument می‌شود. راه امن: find -print0 | xargs -0 (جداکننده‌ی بایت NUL که در اسم فایل نمی‌آید). و xargs -P 4 چند اجرا را موازی انجام می‌دهد (مثلاً فشرده‌سازی ۴ فایل همزمان).

مثال ۹: وضعیت خروج یک pipeline

pipeline یک کد خروج دارد: کد آخرین دستور. ببین:

ls /no/such/dir 2>/dev/null | wc -l
echo "کد خروج pipeline: $?"
echo "--- کد خروج تک‌تک دستورها (PIPESTATUS):"
ls /no/such/dir 2>/dev/null | wc -l >/dev/null
echo "ls=${PIPESTATUS[0]}  wc=${PIPESTATUS[1]}"
echo "--- با pipefail:"
set -o pipefail
ls /no/such/dir 2>/dev/null | wc -l >/dev/null
echo "کد خروج با pipefail: $?"
set +o pipefail

0
کد خروج pipeline: 0
--- کد خروج تک‌تک دستورها (PIPESTATUS):
ls=2  wc=0
--- با pipefail:
کد خروج با pipefail: 2

ls خطا (۲) داد ولی چون wc موفق بود، کل pipeline 0 برگرداند: خطا گم شد! با set -o pipefail کد خروج اولین دستور ناموفق برمی‌گردد (برای اسکریپت‌های مهم همیشه بگذار)، و PIPESTATUS کد همه‌ی دستورها را دارد.

مثال ۱۰: دیدن وسط pipeline با `tee`

cut -d' ' -f1 access.log | sort | tee sorted-ips.txt | uniq -c | sort -rn | head -3
echo "--- فایل میانی ذخیره شد: $(wc -l < sorted-ips.txt) خط"

   1055 203.0.113.5
    667 198.51.100.7
    405 192.0.2.44
--- فایل میانی ذخیره شد: 3000 خط

tee (درس قبل) داخل pipeline یک «بازرس» می‌گذارد: داده را به فایل می‌ریزد و همزمان رد می‌کند. هنگام ساختن pipeline پیچیده، با tee خروجی مرحله‌ی میانی را ذخیره می‌کنی تا ببینی کجا خراب شده.

پشت پرده: pipe چطور کار می‌کند؟

وقتی A | B را می‌نویسی، shell یک لوله‌ی هسته (pipe) می‌سازد (یک بافر کوچک در حافظه‌ی هسته، حدود ۶۴ کیلوبایت)، دو پروسه را همزمان اجرا می‌کند و stdout پروسه‌ی A را به سر نوشتن و stdin پروسه‌ی B را به سر خواندن لوله وصل می‌کند. اگر B کند باشد و بافر پر شود، A منتظر می‌ماند (back-pressure)؛ اگر لوله خالی باشد، B منتظر داده می‌ماند. به همین دلیل می‌توانی با pipe فایل ۱۰۰ گیگابایتی را پردازش کنی بدون اینکه حافظه پر شود: داده در جریان است، نه یکجا در حافظه.

نکته‌ی مهم: stderr وارد pipe نمی‌شود (فقط stdout). خطاها روی صفحه می‌مانند مگر 2>&1 یا |& بنویسی. و sort استثناست: چون باید همه‌ی ورودی را ببیند تا مرتب کند، تا پایان ورودی چیزی نمی‌دهد؛ در حالی که head پس از گرفتن ۱۰ خط خارج می‌شود و A با سیگنال SIGPIPE می‌میرد (نه اینکه تا آخر کار ادامه دهد). همین است که yes | head -1 تمام می‌شود.

جدول‌های مرجع

دستور	کار	flag های مهم
`sort`	مرتب‌سازی	`-n` عددی، `-r` معکوس، `-u` یکتا، `-k N` ستون، `-t X` جداکننده، `-h` اعداد خوانا
`uniq`	حذف تکراری‌های متوالی	`-c` شمارش، `-d` فقط تکراری، `-u` فقط یکتا
`cut`	برش ستون	`-d` جداکننده، `-f` ستون، `-c` کاراکتر
`tr`	تبدیل کاراکتر	`-d` حذف، `-s` فشرده، `'a-z' 'A-Z'`
`wc`	شمارش	`-l` خط، `-w` کلمه، `-c` بایت
`head` / `tail`	ابتدا / انتها	`-n N`
`xargs`	تبدیل stdin به argument	`-n 1`، `-I{}`، `-0`، `-P N`
`tee`	شاخه‌ی میانی	`-a` افزودن

الگوی رایج	کار
`... \| sort \| uniq -c \| sort -rn \| head`	«پرتکرارترین‌ها»
`... \| wc -l`	«چند تا؟»
`find ... -print0 \| xargs -0 cmd`	اجرای امن دستور روی فایل‌ها
`set -o pipefail`	خطای وسط pipeline را گم نکن

اشتباهات رایج

۱) `uniq` بدون `sort`

printf 'a\nb\na\n' | uniq -c

      1 a
      1 b
      1 a

a دو بار جدا شمرده شد (۱، ۱، ۱) چون پشت‌سرهم نبودند. راه‌حل: sort | uniq -c.

۲) `sort` بدون `-n` برای عدد

printf '9\n10\n2\n' | sort | tr '\n' ' '; echo
printf '9\n10\n2\n' | sort -n | tr '\n' ' '; echo

10 2 9
2 9 10

الفبایی: 10 2 9؛ عددی: 2 9 10. راه‌حل: -n برای عددها.

۳) فرض اینکه pipe خطا را هم می‌برد

ls /no/such 2>&1 | wc -l
echo "---"
ls /no/such | wc -l

1
---
ls: cannot access '/no/such': No such file or directory
0

بدون 2>&1، پیام خطا از pipe رد نشد و روی صفحه آمد (wc عدد ۰ را دید). راه‌حل: 2>&1 یا |&.

۴) `xargs` با اسم‌های دارای فاصله

مثال ۸. راه‌حل: find ... -print0 | xargs -0 ....

۵) `cut -d' '` روی ستون‌های با فاصله‌ی متغیر

printf 'a    b\nc  d\n' | cut -d' ' -f2

چون چند فاصله پشت هم هستند، cut ستون‌های خالی می‌بیند و خروجی عجیب می‌دهد. راه‌حل: اول tr -s ' ' برای فشرده کردن، یا awk '{print $2}'.

تمرین

✎ تمرینآسان

از access.log تعداد کل خط‌ها و تعداد IP های یکتا را بشمار.

دیدن جواب

echo "خط‌ها: $(wc -l < access.log)"
echo "IP یکتا: $(cut -d' ' -f1 access.log | sort -u | wc -l)"

خط‌ها: 3000
IP یکتا: 7

✎ تمرینمتوسط

تمرین اصلی: از یک فایل لاگ، ۱۰ آدرس IP پرتکرار را پیدا کن. فایل لاگ را بساز (مثل بالا) و با یک pipeline پنج‌حلقه‌ای IP های پرتکرار را با تعدادشان نشان بده، بعد نسخه‌ای که فقط اسم IP ها (بدون عدد) را چاپ کند.

دیدن جواب

awk 'BEGIN{for(i=1;i<=500;i++) print "10.0.0." (i*i%9+1) " GET /x"}' > log.txt
cut -d' ' -f1 log.txt | sort | uniq -c | sort -rn | head -10
echo "--- فقط IP ها:"
cut -d' ' -f1 log.txt | sort | uniq -c | sort -rn | head -10 | tr -s ' ' | cut -d' ' -f3

    166 10.0.0.1
    112 10.0.0.8
    111 10.0.0.5
    111 10.0.0.2
--- فقط IP ها:
10.0.0.1
10.0.0.8
10.0.0.5
10.0.0.2

✎ تمرینسخت

یک گزارش سه‌بخشی از access.log بساز با یک pipeline برای هر بخش: (۱) ۳ مسیر (path) پرتکرار (ستون ۷)، (۲) تعداد درخواست‌های هر کد وضعیت، (۳) ۳ IP که بیشترین خطای ۴xx/۵xx را داشته‌اند (راهنما: grep یا awk برای فیلتر کد؛ می‌توانی از awk '$9 ~ /^[45]/ {print $1}' استفاده کنی).

دیدن جواب

awk 'BEGIN {
  split("203.0.113.5 203.0.113.5 203.0.113.5 198.51.100.7 198.51.100.7 192.0.2.44 203.0.113.9 192.0.2.8", ip, " ")
  split("200 200 200 404 404 500", st, " ")
  split("/index.html /about /api/users /login", pa, " ")
  for (i = 1; i <= 800; i++) printf "%s - - [x] \"GET %s HTTP/1.1\" %s 100\n", ip[(i*i+i)%8+1], pa[(i*5+int(i/9))%4+1], st[(i*3+int(i/7))%6+1]
}' > a.log
echo "== ۳ مسیر پرتکرار:"; cut -d' ' -f7 a.log | sort | uniq -c | sort -rn | head -3
echo "== کدهای وضعیت:"; cut -d' ' -f9 a.log | sort | uniq -c | sort -rn
echo "== IP های با بیشترین خطا:"; awk '$9 ~ /^[45]/ {print $1}' a.log | sort | uniq -c | sort -rn | head -3

== ۳ مسیر پرتکرار:
    800 HTTP/1.1"
== کدهای وضعیت:
    800 100
== IP های با بیشترین خطا:

آزمونک

؟ آزمونک

علامت | چه می‌کند؟
چرا قبل از uniq -c معمولاً sort می‌زنیم؟
sort -rn چه می‌کند؟
cut -d: -f1 /etc/passwd چه می‌دهد؟
xargs چه می‌کند؟
pipeline کد خروج کدام دستور را برمی‌گرداند (پیش‌فرض)؟

جمع‌بندی

pipe (|): stdout دستور چپ → stdin دستور راست؛ دستورها همزمان اجرا می‌شوند و داده در جریان است.
ابزارهای کوچک: sort (-n -r -u -k -t -h)، uniq -c، cut -d -f، tr، wc -l، head/tail، tee، xargs.
الگوی «پرتکرارترین‌ها»: cut ... | sort | uniq -c | sort -rn | head. uniq فقط تکرارهای متوالی را می‌گیرد، پس sort قبلش.
xargs خروجی را argument می‌کند؛ برای اسم‌های دارای فاصله find -print0 | xargs -0.
stderr وارد pipe نمی‌شود (مگر 2>&1 یا |&)؛ کد خروج pipeline کد آخرین دستور است؛ set -o pipefail و PIPESTATUS.
هنگام ساختن pipeline، مرحله‌به‌مرحله اجرا کن و با tee وسط را ببین.

برگه‌ی تقلب این درس

دستور	کاری که می‌کند
`cmd1 \| cmd2`	خروجی cmd1 → ورودی cmd2
`sort -n / sort -rn`	مرتب‌سازی عددی / عددی معکوس
`sort -u / sort -k2`	یکتا / بر اساس ستون ۲
`sort \| uniq -c`	شمارش هر مقدار
`cut -d" " -f1`	ستون اول با جداکننده‌ی فاصله
`tr "a-z" "A-Z"`	تبدیل به حروف بزرگ
`tr -d "\r"`	حذف \r
`wc -l`	تعداد خط
`cut -d" " -f1 f \| sort \| uniq -c \| sort -rn \| head`	۱۰ مقدار پرتکرار
`find . -print0 \| xargs -0 cmd`	اجرای امن روی فایل‌ها
`cmd1 \|& cmd2`	stdout و stderr هر دو به pipe
`set -o pipefail`	خطای هر مرحله را برگردان

pipe و ترکیب دستورها

مسئله: یک ابزار برای همه‌چیز؟ نه!

تشبیه: خط تولید کارخانه

مثال‌های عملی

مثال ۱: اولین pipe

مثال ۲: مرتب‌سازی، sort

مثال ۳: شمارش تکراری‌ها، uniq -c

مثال ۴: برش ستون، cut

مثال ۵: تبدیل کاراکتر، tr

مثال ۶: وضعیت کدهای HTTP

مثال ۷: تمرین اصلی، ۱۰ آدرس IP پرتکرار

مثال ۸: xargs، خروجی را به argument تبدیل کن

مثال ۹: وضعیت خروج یک pipeline

مثال ۱۰: دیدن وسط pipeline با tee

پشت پرده: pipe چطور کار می‌کند؟

جدول‌های مرجع

اشتباهات رایج

۱) uniq بدون sort

۲) sort بدون -n برای عدد

۳) فرض اینکه pipe خطا را هم می‌برد

۴) xargs با اسم‌های دارای فاصله

۵) cut -d' ' روی ستون‌های با فاصله‌ی متغیر

تمرین

آزمونک

جمع‌بندی

مثال ۲: مرتب‌سازی، `sort`

مثال ۳: شمارش تکراری‌ها، `uniq -c`

مثال ۴: برش ستون، `cut`

مثال ۵: تبدیل کاراکتر، `tr`

مثال ۸: `xargs`، خروجی را به argument تبدیل کن

مثال ۱۰: دیدن وسط pipeline با `tee`

۱) `uniq` بدون `sort`

۲) `sort` بدون `-n` برای عدد

۴) `xargs` با اسم‌های دارای فاصله

۵) `cut -d' '` روی ستون‌های با فاصله‌ی متغیر